Jaki motocykl na początek? Praktyczny przewodnik
Jaki motocykl na początek wybrać, żeby nie przepłacić, nie przestraszyć się maszyny i nie sprzedawać jej po jednym sezonie? To pytanie zadaje sobie każdy, kto kończy kurs albo wraca do jazdy po latach. Nie ma jednego „najlepszego motocykla dla początkujących”, ale są zasady, które pozwalają zawęzić wybór do kilku sensownych typów i modeli. Poniżej przechodzę przez nie po kolei.
Zacznij od uprawnień
Pierwszym filtrem jest kategoria prawa jazdy. To ona decyduje, czym w ogóle możesz legalnie jeździć:
- Kategoria B od co najmniej 3 lat – motocykle do 125 cm³ i 11 kW, tylko na terenie Polski.
- A1 – motocykle do 125 cm³ i 11 kW, także za granicą.
- A2 – moc do 35 kW i do 0,2 kW/kg. Szczegóły opisałem we wpisie Prawo jazdy A2: od ilu lat i czym możesz jeździć.
- A – bez ograniczeń mocy, ale to nie znaczy, że pierwszy motocykl musi być mocny.
Moc to nie wszystko: na co patrzeć przy wyborze
Masa motocykla
Na początku więcej problemów sprawia ciężar niż moc. Lekki motocykl łatwiej podnieść po wywrotce, przepchnąć po garażu i opanować przy niskiej prędkości, czyli tam, gdzie początkujący mają najwięcej trudności. Porównując modele, patrz na masę gotową do jazdy, nie suchą.
Wysokość siedzenia
Pewność za kierownicą zaczyna się od tego, czy dosięgasz ziemi. Najlepiej, gdy na postoju stawiasz obie stopy przynajmniej na palcach. Liczy się nie tylko wysokość siedzenia w katalogu, ale też jego szerokość: wąskie siedzenie przy tej samej wysokości jest dużo wygodniejsze dla niższych osób.
Pozycja za kierownicą
Wyprostowana pozycja, jak w motocyklach typu naked czy adventure, daje lepszą widoczność i kontrolę w mieście. Sportowa, pochylona pozycja męczy nadgarstki i ogranicza pole widzenia, więc na pierwszy sezon zwykle jest gorszym wyborem.
Charakter silnika
Dla nowicjusza lepszy jest silnik, który oddaje moc łagodnie i przewidywalnie, od niskich obrotów. Gwałtowne „kopnięcie” mocy w wysokich obrotach łatwo zaskakuje, szczególnie w zakręcie albo na mokrej nawierzchni.
ABS i elektronika
ABS to dziś jeden z najważniejszych elementów bezpieczeństwa i przy wyborze pierwszego motocykla warto go traktować jako standard. W nowszych modelach spotkasz też kontrolę trakcji i tryby jazdy, które dodatkowo wybaczają błędy.
Typy motocykli w skrócie
- Naked (streetfighter) – uniwersalny wybór na początek: wyprostowana pozycja, prosta konstrukcja, tanie części po wywrotce.
- Turystyczny i sport-turystyczny – wygodny w trasie, ale często cięższy i droższy w utrzymaniu.
- Adventure – wygodna pozycja i duży komfort, ale zwykle wysokie siedzenie, które przeszkadza niższym osobom.
- Enduro i supermoto – lekkie i zwinne, świetne do nauki, ale mniej wygodne na dłuższych dystansach.
- Cruiser (chopper) – nisko i wygodnie, choć bywa ciężki i mniej zwrotny.
- Sportowy – bardzo emocjonujący, ale najmniej wybaczający błędy i zwykle najdroższy w ubezpieczeniu.
- Skuter – automatyczna skrzynia i praktyczność w mieście, dobry start dla osób, które chcą przede wszystkim dojeżdżać.
Nowy czy używany?
Większość osób zaczyna od używanego motocykla i to zwykle dobra decyzja. Pierwsza maszyna często zalicza drobną wywrotkę na postoju, a rysy na używanym boleją mniej. Do tego, jeśli po sezonie okaże się, że chcesz innego typu motocykla, sprzedasz go bez dużej straty. Nowy motocykl ma za to gwarancję, znaną historię i nowoczesną elektronikę. Jeśli wybierasz używany, przeczytaj poradnik Kupno używanego motocykla: na co zwrócić uwagę.
Budżet: policz więcej niż cenę zakupu
Planując budżet, dolicz do ceny motocykla ubezpieczenie, sprzęt (kask, kurtka, spodnie, rękawice, buty), pierwszy serwis po zakupie oraz zapas na drobne naprawy. Przy pierwszym motocyklu często okazuje się, że dobry sprzęt kosztuje niemało w porównaniu z samą maszyną. Na sprzęcie nie warto oszczędzać, na mocy silnika jak najbardziej. Więcej o wydatkach znajdziesz w kategorii Koszty.
Jak sprawdzić, czy motocykl do Ciebie pasuje
- Usiądź na motocyklu w salonie albo u sprzedającego i sprawdź, czy dosięgasz ziemi.
- Spróbuj przepchnąć go kilka metrów i zdjąć z bocznej stopki, żeby poczuć jego masę.
- Jeśli możesz, umów jazdę testową. Wiele salonów organizuje dni testowe w sezonie.
- Zapytaj o koszt OC dla Twojego wieku i miejsca zamieszkania, zanim podejmiesz decyzję.
- Porównaj ceny części eksploatacyjnych i dostępność serwisu w Twojej okolicy.
Kiedy przesiąść się na większy motocykl?
Nie ma sztywnej granicy, ale kilka sygnałów pokazuje, że to dobry moment. Masz za sobą co najmniej jeden pełny sezon i kilka tysięcy przejechanych kilometrów, swobodnie radzisz sobie w mieście, w deszczu i na krętych drogach, a obecny motocykl ogranicza Cię w trasie, na przykład przy wyprzedzaniu z pasażerem i bagażem. Jeśli masz kategorię A2, po dwóch latach możesz zrobić pełną kategorię A, co otwiera wybór mocniejszych maszyn. Zmieniając motocykl, ponownie przejdź przez listę z tego poradnika: masa, wysokość siedzenia, pozycja i koszty utrzymania nadal mają znaczenie.
Najczęstsze błędy przy wyborze pierwszego motocykla
- Kupowanie „na zapas” zbyt mocnego motocykla, „żeby się nie znudził”.
- Wybór wyłącznie po wyglądzie, bez przymiarki i jazdy testowej.
- Zbyt wysoki lub zbyt ciężki motocykl w stosunku do wzrostu i doświadczenia.
- Wydanie całego budżetu na motocykl i oszczędzanie na kasku czy kurtce.
- Ignorowanie kosztów ubezpieczenia, które przy młodym wieku potrafią zaskoczyć.
Podsumowanie
Dobry motocykl na początek to taki, który jest lekki, ma przyjazną pozycję i łagodny silnik, mieści się w Twoich uprawnieniach i budżecie, a przy tym sprawia radość z jazdy. Lepiej zacząć od maszyny, która wybacza błędy, i po sezonie czy dwóch przesiąść się na coś mocniejszego, niż od pierwszego dnia walczyć z motocyklem. Masz wątpliwości przy konkretnym modelu? Napisz do mnie, chętnie pomogę.